Fell On Black Days - Soundgarden | เมื่อเมฆหมอกสีดำกลืนกินจิตวิญญาณ และเสียงสะท้อนจากหลุมลึกของ Chris Cornell

เวลาที่ใช้อ่าน : 2 นาที

บางช่วงเวลาของชีวิต ความเหนื่อยล้าไม่ได้ส่งสัญญาณเตือนล่วงหน้า มันไม่ได้เกิดจากมรสุมลูกใหญ่ที่ซัดถล่ม หรือความสูญเสียที่มองเห็นได้ด้วยตาเปล่า หากแต่เป็นความรู้สึกเคว้งคว้างที่ค่อยๆ คืบคลานเข้ามาปกคลุมจิตใจอย่างไร้เหตุผล ช่วงนี้สภาพจิตใจค่อนข้างเปราะบางและหม่นเทาอย่างประหลาด ทุกอย่างรอบตัวดำเนินไปตามวิถีปกติ งานการยังเดินหน้า ผู้คนยังยิ้มแย้ม ทว่าลึกลงไปข้างในกลับมีช่องว่างที่เย็นเยียบและหนักอึ้ง ราวกับแสงสว่างในแต่ละวันถูกหรี่ลงทีละน้อยโดยไม่รู้ตัว

ในค่ำคืนที่ความเงียบงันเริ่มส่งเสียงดังเกินไป เปิดฟังเพลงเก่าๆ เพื่อตามหาบางสิ่งที่พอจะอธิบายสภาวะอันไร้คำจำกัดความนี้ได้ แล้วเสียงริฟฟ์กีตาร์ที่หน่วงหนักและจังหวะกลองที่ก้าวเดินอย่างแปลกแปร่งของเพลง “Fell On Black Days” โดย Soundgarden ก็ดังก้องขึ้นมาในโสตประสาท มันไม่ใช่แค่การได้ยินเสียงดนตรีกรันจ์จากยุค 90s อีกครั้ง แต่มันคือวินาทีที่ความรู้สึกอึดอัดภายในอกถูกสะท้อนออกมาเป็นท่วงทำนองได้อย่างหมดจด ราวกับ Chris Cornell กำลังนั่งอยู่ข้างๆ แล้วเอ่ยถามแทนใจว่า เราเดินทางมาถึงจุดที่มืดมิดนี้ตั้งแต่เมื่อไหร่กัน

กำเนิดจากความกลัวที่ไร้รูปทรง… บันทึกประวัติศาสตร์แห่ง Superunknown

หากย้อนเวลากลับไปสู่ปี 1994 ซึ่งเป็นปีที่อัลบั้มระดับตำนานอย่าง Superunknown ถือกำเนิดขึ้น วงการเพลงร็อคทั่วโลกกำลังถูกคลื่นกระแสกรันจ์จากซีแอตเทิลซัดสาดจนสั่นสะเทือน Soundgarden ยืนอยู่แถวหน้าเคียงข้าง Nirvana, Pearl Jam และ Alice in Chains ทว่าสิ่งที่ทำให้ผลงานชิ้นเอกชิ้นนี้ของพวกเขาก้าวข้ามขอบเขตของดนตรีอัลเทอร์เนทีฟทั่วไป คือการทดลองทางโครงสร้างดนตรีอันซับซ้อนและการสำรวจบาดแผลทางจิตวิทยาที่หยั่งรากลึกเกินกว่าความเกรี้ยวกราดฉาบฉวย

Chris Cornell ผู้ล่วงลับเคยเล่าถึงแรงบันดาลใจเบื้องหลังเพลงนี้ไว้ว่า มันคือความหวาดกลัวเรื้อรังที่เกาะกุมจิตใจของเขามาเนิ่นนานหลายปี เป็นความรู้สึกระแวงว่าในช่วงเวลาที่ทุกอย่างในชีวิตกำลังราบรื่น สมบูรณ์แบบ และมีความสุข วันหนึ่งเมื่อตื่นขึ้นมา คุณอาจพบว่าตัวเองได้ร่วงหล่นลงสู่หุบเหวแห่งความเศร้าซึมอย่างสิ้นเชิง โดยไม่มีชนวนเหตุภายนอกใดๆ ให้กล่าวโทษได้เลย ความคิดนี้วนเวียนอยู่ในหัวของเขานานนับปี ก่อนจะตกผลึกกลายเป็นบทเพลงบันทึกความมืดมนบทนี้

ในแง่ของสุนทรียะทางดนตรี Soundgarden สร้างความอึดอัดที่ทรงเสน่ห์ด้วยการเลือกใช้โครงสร้างอัตราจังหวะที่ไม่คุ้นหูอย่าง 6/4 สลับกับ 4/4 ซึ่งขับเคลื่อนด้วยฝีมือการตีกลองอันสุขุมแต่แม่นยำของ Matt Cameron ผสานกับเสียงเบสที่ดึงหน่วงของ Ben Shepherd และไลน์กีตาร์สำเนียงไซเคเดลิกอันหนักหน่วงของ Kim Thayil ริฟฟ์ของเพลงไม่ได้เร่งเร้าให้ปลดปล่อยความโกรธแค้น หากแต่ก้าวเดินด้วยจังหวะที่คล้ายคนกำลังเดินกะเผลก ลากเท้าผ่านโคลนตมแห่งความสิ้นหวัง เป็นงานโปรดักชันร่วมกับโปรดิวเซอร์ Michael Beinhorn ที่เน้นความสด ความดิบ และมิติเสียงที่โอบล้อมคนฟังไว้ในบรรยากาศอับแสงอย่างแท้จริง

กะเทาะเปลือกความหมาย… วันที่ฟ้ามืดมิดโดยไร้คำเตือน

หัวใจสำคัญที่ทำให้ “Fell On Black Days” กลายเป็นบทเพลงอมตะที่ครองใจนักฟังเพลงทั่วโลก คือความสัตย์ซื่อในการตีแผ่ภาวะซึมเศร้าและความวิตกกังวลในยุคที่สังคมยังไม่เข้าใจเรื่องสุขภาพจิตมากเท่าปัจจุบัน บทเพลงไม่ได้พยายามมองหาผู้ร้ายหรือโชคชะตาที่เล่นตลก หากแต่เป็นการสารภาพกับตัวเองอย่างยอมจำนนว่า ความมืดมิดได้ยึดครองพื้นที่ภายในไปเสียแล้ว

“Whatsoever I’ve feared has come to life
Whatsoever I’ve fought off became my life
Just when everyday seemed to greet me with a smile
Sunspots have faded and now I’m doing time”
— Chris Cornell, Soundgarden

ท่อนเปิดอันทรงพลังนี้คือภาพสะท้อนของการตระหนักรู้ที่เจ็บปวด สิ่งใดก็ตามที่เราเคยหวาดกลัวและพยายามวิ่งหนี มันกลับกลายเป็นความจริงที่ยืนตระหง่านอยู่ตรงหน้า ในชั่วขณะที่ทุกเช้าวันใหม่ดูเหมือนจะเริ่มต้นด้วยรอยยิ้ม แสงตะวันกลับดับวูบลง และชีวิตก็แปรสภาพกลายเป็นการรับโทษทัณฑ์ในห้องขังของจิตใจตัวเอง ถ้อยคำของ Chris Cornell สื่อสารอย่างตรงไปตรงมาถึงภาวะ Anhedonia — ภาวะสิ้นยินดี หรือการสูญเสียความสามารถในการรับรู้ความสุข ซึ่งเป็นแกนกลางของโรคซึมเศร้าที่คนภายนอกมักมองไม่เห็น

คำว่า Black Days ในบทเพลงจึงไม่ใช่เพียงแค่วันที่โชคร้ายหรือวันที่พบเจอกับปัญหาการงานหรือชีวิต แต่มันคือสภาวะสุญญากาศทางอารมณ์ ที่ซึ่งความภาคภูมิใจ ความสำเร็จ หรือคำชื่นชมจากผู้คนนับล้านไม่อาจซึมผ่านม่านหมอกสีดำเข้ามาได้เลย

สุนทรียศาสตร์แห่งความอึดอัด และมรดกทางดนตรีที่ไม่มีวันตาย

มิวสิกวิดีโอของเพลงนี้ซึ่งกำกับโดย Kevin Kerslake ตอกย้ำความบริสุทธิ์ของบทเพลงด้วยการถ่ายทอดภาพขาวดำแบบเรียบง่าย นำเสนอสมาชิกทั้งสี่คนของ Soundgarden กำลังบันทึกเสียงและเล่นเพลงนี้สดๆ ภายในสตูดิโอ Bad Animals ในซีแอตเทิล แสงและเงาที่ตัดกันอย่างรุนแรงบนใบหน้าของ Chris Cornell สะท้อนถึงการปะทะกันระหว่างพลังเสียงระดับตำนานของเขากับความเปราะบางที่ซ่อนอยู่ลึกที่สุดในดวงตา

เมื่อเวลาล่วงเลยผ่านไปหลายทศวรรษ “Fell On Black Days” ยังคงยืนหยัดในฐานะเสาหลักทางดนตรีของยุค 90s มันไม่ใช่เพลงที่เปิดเพื่อสร้างความรื่นเริง แต่เป็นดั่งที่พึ่งทางใจในวันที่พายุภายในพัดกระหน่ำ บทเพลงนี้ย้ำเตือนเราว่า ความอ่อนแอและความมืดมนเป็นส่วนหนึ่งของมนุษย์ และการยอมรับว่าตัวเองกำลังเผชิญหน้ากับวันที่มืดมิด คือก้าวแรกที่แท้จริงของการประคองจิตวิญญาณให้อยู่รอดต่อไป

สำหรับผมในวันนี้ การได้ปล่อยให้เสียงร้องอันโหยหวนของ Chris Cornell ทำงานร่วมกับความเงียบ ได้ช่วยปลอบประโลมให้รู้ว่าความรู้สึกดำดิ่งที่กำลังเผชิญอยู่นั้นไม่ใช่เรื่องแปลกแยก และอย่างน้อยที่สุด ในโลกที่หมุนไปอย่างรวดเร็วใบนี้ ยังมีบทเพลงบทหนึ่งที่เข้าใจความรู้สึกของเราอย่างลึกซึ้งโดยไม่ต้องเอ่ยคำใดเพิ่มเติม

แปลเพลง Fell On Black Days ของ Soundgraden

Whatsoever I’ve feared has come to life | สิ่งที่ฉันกลัว วันนี้กลับกลายเป็นจริง
And whatsoever I’ve fought off became my life | สิ่งที่ดิ้นรนหนี กลับกลายเป็นชีวิตฉัน
Just when everyday seemed to greet me with a smile | ในวันที่ทุกอย่างดูเหมือนจะยิ้มให้กัน
Sunspots have faded, now I’m doing time | แสงตะวันเลือนหาย ฉันต้องชดใช้มัน
Now I’m doing time | ใช่ ฉันต้องชดใช้มัน

‘Cause I fell on black days | เพราะฉันหล่นลงสู่วันมืดมน
I fell on black days | ฉันหล่นลงสู่วันมืดมน

Whomsoever I’ve cured, I’ve sickened now | คนที่ฉันเคยเยียวยา กลับต้องเจ็บเพราะฉัน
And whomsoever I’ve cradled, I’ve put you down | คนที่ฉันเคยโอบกอด กลับถูกฉันผลักไส
I’m a search light soul they say | ใคร ๆ ก็บอกว่าข้างในฉันมีแสงสว่าง
But I can’t see it in the night | แต่ในคืนมืดมิด ฉันกลับมองไม่เห็นมัน

I’m only faking when I get it right | ฉันแค่แกล้งทำเป็นว่าทุกอย่างนั้นถูกต้อง
When I get it right | แค่ทำเหมือนว่าฉันทำได้ดี

‘Cause I fell on black days | เพราะฉันหล่นลงสู่วันมืดมน
I fell on black days | ฉันหล่นลงสู่วันมืดมน

How would I know | ฉันจะรู้ได้อย่างไร
That this could be my fate? | ว่าชะตาฉันจะเป็นเช่นนี้
How would I know | ฉันจะรู้ได้อย่างไร
That this could be my fate? Yeah | ว่าชะตาฉันจะเป็นเช่นนี้

Ooh-ooh-ooh-ooh
Ooh-ooh-ooh-ooh
Ooh-ooh-ooh-ooh

So what you wanted to see good | สิ่งที่คุณหวังจะเห็นว่าดีงาม
Has made you blind | กลับทำให้คุณมืดบอด
And what you wanted to be yours | สิ่งที่คุณหวังจะครอบครอง
Has made it mine | กลับตกเป็นของฉัน

So don’t you lock up something | อย่ากักขังสิ่งใดเอาไว้
That you wanted to see fly | หากคุณอยากเห็นมันโบยบิน
Hands are for shaking | มือมีไว้ประสาน ไม่ใช่พันธนาการ
No, not tying, no, not tying | ไม่ใช่ไว้ผูกมัด ไม่ใช่ไว้จองจำ

I sure don’t mind a change | ฉันไม่เคยกลัวการเปลี่ยนแปลง
I sure don’t mind a change | ฉันไม่เคยกลัวการเปลี่ยนแปลง
Yeah, I sure don’t mind, sure don’t mind a change | ใช่ ฉันไม่เคยหวั่น ไม่เคยกลัวการเปลี่ยนแปลง
I sure don’t mind a change | ฉันไม่เคยกลัวการเปลี่ยนแปลง

‘Cause I fell on black days | เพราะฉันหล่นลงสู่วันมืดมน
I fell on black days | ฉันหล่นลงสู่วันมืดมน

How would I know | ฉันจะรู้ได้อย่างไร
That this could be my fate? | ว่าชะตาฉันจะเป็นเช่นนี้
How would I know | ฉันจะรู้ได้อย่างไร
That this could be my fate? | ว่าชะตาฉันจะเป็นเช่นนี้