ภาพยนตร์เรื่องนี้เริ่มต้นด้วยภาพของ แจ็กสัน เมน ที่กำลังยืนอยู่เบื้องหน้าแสงไฟสาดส่องบนเวทีคอนเสิร์ต และปิดฉากลงด้วยภาพของ แอลลี่ ที่ยืนหยัดอยู่บนเวทีในตำแหน่งเดียวกัน วงจรที่สมบูรณ์แบบนี้ไม่ใช่ความบังเอิญ แต่คือการประกาศกร้าวถึงแก่นแท้ของภาพยนตร์ที่ว่าด้วย “การสืบทอด” และการส่งไม้ต่อแห่งยุคสมัย เมื่อหวนกลับไปทบทวนความทรงจำในช่วงรอยต่อของปี 2018 ถึง 2019 ประสบการณ์การรับชมภาพยนตร์ของผมถูกท้าทายด้วยผลงานสองเรื่องที่พาผู้ชมดำดิ่งลงสู่ห้วงลึกของความโศกเศร้า ในขณะที่ภาพยนตร์อย่าง Joker (2019) ทำหน้าที่เป็นเสมือนกระจกบานใหญ่ที่สะท้อนความบ้าคลั่งและความล่มสลายของโครงสร้างสังคมอันแสนหดหู่ ทว่าในมิติของความเจ็บปวดระดับปัจเจกบุคคล ความโศกเศร้าที่กัดกินขั้วหัวใจอย่างเงียบงันกลับตกเป็นของ A Star Is Born (2018) อย่างไม่อาจปฏิเสธได้ หาก Joker คือเสียงหัวเราะที่คลุ้มคลั่งของชายผู้ถูกโลกทอดทิ้ง A Star Is Born ก็คือเสียงสะอื้นของชายผู้มีพร้อมทุกอย่างแต่กลับทอดทิ้งตัวเอง
ความน่าหลงใหลประการหนึ่งของ A Star Is Born คือการเป็นภาพแทนของวงจรชีวิตและศิลปะที่ถูกนำมาเล่าซ้ำเพื่อสะท้อนจิตวิญญาณแห่งยุคสมัยถึงสี่ทศวรรษ โครงเรื่องอันเป็นอมตะเริ่มต้นในปี 1937 ด้วยการตั้งคำถามถึงความจอมปลอมในระบบสตูดิโอฮอลลีวูด ก่อนจะถูกดัดแปลงในปี 1954 สู่มหากาพย์ภาพยนตร์เพลง และเปลี่ยนผ่านอย่างรุนแรงในปี 1976 สู่วงการร็อกแอนด์โรล จนกระทั่งเดินทางมาถึงเวอร์ชันปี 2018 ภายใต้การเปิดตัวในฐานะผู้กำกับครั้งแรกของ แบรดลีย์ คูเปอร์ ซึ่งทำออกมาได้อย่างดุดันและไร้ความประนีประนอม คูเปอร์จงใจละทิ้งจริตของความเป็น “ภาพยนตร์เพลงแฟนตาซี” (Musical Fantasy) ออกไปจนหมดสิ้น เขาเลือกใช้เลนส์เทเลโฟโต้และแสงธรรมชาติในการถ่ายทำฉากคอนเสิร์ตแบบสารคดี มอบประสบการณ์ให้ผู้ชมรู้สึกเหมือนกำลังยืนอยู่หลังเวทีจริงๆ ความดิบเถื่อนและสมจริงนี้เองที่ทำให้โศกนาฏกรรมของเรื่องกรีดลึกลงไปในใจคนดู เพราะทุกสิ่งที่เกิดขึ้นบนจอล้วนดู “จริง” จนน่าใจหาย
หากเราชำแหละภาวะจิตใจของ แจ็กสัน เมน เราจะพบชายผู้แบกรับบาดแผลทางใจตั้งแต่วัยเยาว์ อาการหูอื้อไม่ได้เป็นเพียงความบกพร่องทางกายภาพ แต่มันคือสัญลักษณ์ ของ “เสียงภายใน” และตัวตนที่กำลังเลือนหาย ตัวตนอันแท้จริงของแจ็กสันถูกสะท้อนผ่านรสนิยมการฟังเพลงอย่างรอย ออร์บิสัน (Roy Orbison) รวมถึงดนตรีคันทรี บลูส์ และร็อกยุคเก่า ซึ่งเป็นขั้วตรงข้ามกับอุตสาหกรรมป๊อปอย่างสิ้นเชิง แจ็กสันคือศิลปินที่สร้างสรรค์งานเพราะเขามี “สิ่งที่จะพูด” ในขณะที่ความสัมพันธ์ระหว่างเขากับแอลลี่นั้น ลึกลงไปแล้วมันไม่ใช่เพียงแค่เรื่องราวความรักโรแมนติก แต่มันคือภาวะความสัมพันธ์แบบพึ่งพาพิงกันทางอารมณ์อย่างรุนแรง ซึ่งพบได้บ่อยในครอบครัวที่มีผู้ติดสุรา แจ็กใช้แอลลี่เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวเพื่อให้ตัวเองรู้สึกว่าชีวิตยังมีความหมาย ในขณะที่แอลลี่ก็ใช้แจ็กเพื่อทำให้ตัวเองเชื่อว่าเธอมีคุณค่าและคู่ควรกับความสำเร็จ เมื่อรากฐานความสัมพันธ์ถูกสร้างขึ้นบนความเปราะบางเช่นนี้ ท้ายที่สุดเมื่อฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งล้มลง อีกฝ่ายจึงแทบพังทลายตามไปด้วย
ภาพยนตร์เรื่องนี้ยังทำหน้าที่เป็นบทวิพากษ์อันแหลมคมต่อการต่อสู้ระหว่าง “ความจริงแท้ของศิลปะ” และ “ความสามารถในการทำกำไร” ซึ่งเป็นแก่นเรื่องเดียวกับที่สะท้อนอยู่ในผลงานชั้นครูอย่าง Whiplash, Birdman หรือ Inside Llewyn Davis แอลลี่ในจุดเริ่มต้นคือตัวแทนของศิลปินผู้มีจิตวิญญาณที่ยังไม่ถูกปรุงแต่งมากนัก ทว่าเมื่อเธอถูกดูดกลืนเข้าสู่ระบบอุตสาหกรรมภายใต้การนำของ เรซ ผู้จัดการที่มองเห็นเพียงสินค้าที่รอการขาย ตัวตนของแอลลี่ก็ถูกชำแหละและประกอบสร้างใหม่ แจ็กสันไม่ได้เจ็บปวดเพราะอิจฉาในความสำเร็จของภรรยา แต่เขาหัวใจสลายที่ต้องทนดูศิลปินที่เขารักที่สุดยอมละทิ้งจิตวิญญาณ ฉากงานประกาศรางวัลแกรมมี่ที่แจ็กสันสูญเสียการควบคุม จึงเป็นจุดสูงสุดของการปะทะกันระหว่างความจริงอันหยาบกระด้างของมนุษย์กับภาพลักษณ์อันฉาบฉวยของวงการมายา
หนังใช้บทเพลงขับเคลื่อนเรื่องราวได้อย่างทรงพลัง แม้ผู้คนจะจดจำ Shallow หรือ I’ll Never Love Again แต่แท้จริงแล้ว เพลงที่เป็นหัวใจสำคัญของแอลลี่คือ “Look What I Found” เพราะมันคือบทเพลงที่พูดถึงการค้นพบ “ตัวเอง” ผ่านความรัก ซึ่งนำไปสู่ความย้อนแย้งอันน่าเศร้าในตอนท้าย เมื่อเธอค้นพบตัวตนที่ยิ่งใหญ่ แต่กลับต้องสูญเสียบุคคลที่เป็นผู้พาเธอไปพบสิ่งนั้น ฟางเส้นสุดท้ายที่นำไปสู่บทสรุปอันมืดหม่นคือสงครามจิตวิทยาที่เรซใช้จัดการกับแจ็กสันอย่างเลือดเย็น การตัดสินใจจบชีวิตตัวเองในโรงรถจึงไม่ใช่การกระทำของคนขลาด แต่ในตรรกะอันแหลกสลายของเขา มันคือ “การเสียสละขั้นสูงสุด” เพราะชื่อเรื่อง A Star Is Born ไม่ได้มีความหมายเพียงแค่ “ดาวดวงใหม่ถือกำเนิด” แต่มันซ่อนสัจธรรมอันโหดร้ายที่ว่า ดาวดวงหนึ่งจำต้องดับแสงลง เพื่อให้อีกดวงสามารถทอประกายได้อย่างสมบูรณ์แบบ
ภาพยนตร์ปิดท้ายด้วยฉากที่แอลลี่ก้าวขึ้นมาบนเวที พร้อมกับการแนะนำตัวที่ทรงพลังที่สุดว่า “ฉันคือ แอลลี่ เมน (Ally Maine)” ในเชิงธุรกิจแล้ว เธอไม่มีความจำเป็นใดๆ ที่จะต้องใช้นามสกุลของแจ็กสันเลยแม้แต่น้อย แต่การตัดสินใจนี้คือการประกาศก้องว่า แม้ร่างกายของเขาจะสูญสลาย แต่วิญญาณและตัวตนของแจ็กสันจะยังคงมีชีวิตอยู่และเปล่งประกายผ่านตัวเธอเสมอ
A Star Is Born (2018) จึงไม่ใช่แค่หนังรักที่จบลงด้วยความเศร้า แต่มันคืองานศิลปะที่ตั้งคำถามอย่างปวดร้าวว่า ในโลกที่ทุกอย่างสามารถถูกซื้อขายและแปรเปลี่ยนเป็นความนิยมได้ เราจะต้องแลกชิ้นส่วนใดของจิตวิญญาณไปบ้าง เพื่อให้ได้มาซึ่งแสงสว่างแห่งดวงดาวนั้น
อยากจะเขียนอะไรก็เขียนอ่ะครับ แต่มีผู้ช่วยเขียนเป็น A.I. หากเขียนผิดหรือตกหล่นไปก็ขออภัยล่วงหน้านะครับ
